List do taty, którego kocham, choć czasem nienawidzę – Moja walka z alkoholizmem w rodzinie

– Znowu pijany? – krzyknęłam przez łzy, stojąc w progu kuchni. Tata nawet nie podniósł głowy znad stołu. Wokół niego leżały puste butelki po Żubrze, a na podłodze rozlany barszcz, który miał być obiadem. Mama zamknęła się w łazience, a młodszy brat, Kuba, schował się pod stołem w pokoju. Miałam wtedy piętnaście lat i czułam, że moje życie toczy się w jakimś koszmarze, z którego nie mogę się obudzić.

Nazywam się Zuzanna Nowak i jestem najstarszą córką mojego ojca – Andrzeja. Kiedy byłam mała, tata był moim bohaterem. Uczył mnie jeździć na rowerze po parku Skaryszewskim, zabierał na lody do cukierni na Grochowie i opowiadał historie o swoim dzieciństwie w PRL-u. Ale potem coś się zmieniło. Najpierw stracił pracę w fabryce, potem coraz częściej znikał wieczorami, a z czasem przestał wracać trzeźwy do domu.

Pamiętam pierwszy raz, kiedy zobaczyłam go naprawdę pijanego. Miałam dwanaście lat. Przyszedł do domu późno, śmierdział alkoholem i przewrócił się na progu. Mama płakała całą noc. Od tamtej pory wszystko zaczęło się sypać. Tata coraz częściej krzyczał, czasem rzucał talerzami, a raz nawet uderzył mamę. Wtedy pierwszy raz poczułam do niego nienawiść.

W szkole udawałam, że wszystko jest w porządku. Nauczycielka od polskiego pytała: „Zuzia, czemu jesteś taka smutna?”. Uśmiechałam się sztucznie i mówiłam, że to przez pogodę. Ale prawda była taka, że każdej nocy bałam się zasnąć, bo nie wiedziałam, czy tata wróci do domu spokojny czy znowu będzie awantura.

Pewnego dnia dostałam zadanie: napisać list do kogoś ważnego w moim życiu. Siedziałam nad kartką całą noc. W końcu zaczęłam pisać:

„Tato,
Nie wiem już, czy bardziej Cię kocham czy nienawidzę. Pamiętasz, jak uczyłeś mnie grać w szachy? Mówiłeś wtedy, że trzeba myśleć kilka ruchów do przodu. A ja nie umiem już myśleć o przyszłości, bo boję się każdego dnia…”

Nie wiedziałam wtedy, że ten list zmieni moje życie.

Wysłałam go na konkurs szkolny. Pani od polskiego przeczytała go na forum klasy – ze łzami w oczach. Potem wrzuciła go na Facebooka szkolnego. W ciągu kilku dni dostałam setki wiadomości od innych dzieciaków – „U mnie jest tak samo”, „Dziękuję za odwagę”, „Nie jesteś sama”.

Ale najważniejsze było to, co stało się w domu.

Mama znalazła list wydrukowany na stole. Przeczytała go i długo milczała. Potem podeszła do mnie i powiedziała: – Zuzia, musimy coś zmienić.

Tata wrócił tego dnia wcześniej niż zwykle. Był trzeźwy. Usiadł naprzeciwko mnie i spojrzał mi prosto w oczy pierwszy raz od miesięcy.
– Przeczytałem twój list – powiedział cicho. – Nie wiedziałem… Nie wiedziałem, że aż tak was ranię.

Nie wierzyłam mu. Ile razy już obiecywał poprawę? Ile razy mówił „to ostatni raz”? Ale tym razem było inaczej. Może dlatego, że zobaczył swoje odbicie w moich słowach.

Zaczęliśmy chodzić razem na terapię rodziną do ośrodka na Pradze. Tata walczył z nałogiem – raz lepiej, raz gorzej. Były dni, kiedy znowu pił i wracały stare lęki. Ale były też chwile nadziei: wspólne śniadania w niedzielę, rozmowy o przyszłości Kuby, śmiech przy starych zdjęciach.

Najtrudniejsze było wybaczyć. Sobie – za to, że czasem życzyłam mu śmierci. Jemu – za to, że zabrał mi dzieciństwo.

Dziś mam siedemnaście lat i wiem jedno: alkoholizm to nie tylko choroba pijącego. To rak całej rodziny. Niszczy zaufanie, miłość i poczucie bezpieczeństwa. Ale też uczy siły i odwagi.

Czasem pytam siebie: czy można kochać kogoś, kto cię tak bardzo zranił? Czy można wybaczyć i zacząć od nowa?

A Wy? Co byście zrobili na moim miejscu? Czy potrafilibyście spojrzeć ojcu w oczy i powiedzieć: „Wciąż cię kocham”?